Archive for the 'Tαινίες' Category

Βαλς με τον Μπασίρ

Thursday, January 8th, 2009

Καρτούν-γροθιά στην κόλαση της Γάζας

Μια αγέλη λυσσασμένων σκυλιών τρέχει αφηνιασμένη στους δρόμους μιας πόλης. Είκοσι έξι σκυλιά διψασμένα για αίμα σταματούν κάτω από ένα παράθυρο. «Εχουν έρθει για να σκοτώσουν», λέει ο Μπόαζ εξομολογούμενος τον εφιάλτη που τον βασανίζει πάνω από δύο χρόνια, στον φίλο του Αρι, σκηνοθέτη στο επάγγελμα.

Βετεράνοι και οι δύο του ισραηλινού στρατού από τον πρώτο πόλεμο του Λιβάνου το 1982, πίνουν τις πρώτες πρωινές ώρες σε ένα μπαρ. Ο πρώτος, τυραννισμένος από τις αναμνήσεις, ζητά από τον δεύτερο να κάνει μια ταινία για τον πόλεμο. Ομως, ο Αρι δεν θυμάται τίποτα από τη δική του δράση.

Ταρακουνημένος από το όνειρο του φίλου του, θα αρχίσει να αναζητά το χαμένο κομμάτι της μνήμης του, διερευνώντας τη μοναδική ανάμνηση ή, πιο σωστά, παραίσθηση που έχει: ενώ ο νυχτερινός ουρανός φωτίζεται από πορτοκαλί φωτοβολίδες, ο ίδιος κρατώντας ένα όπλο στα χέρια του βγαίνει γυμνός από τη θάλασσα και περπατά στην παραλία.

Κατόπιν, μπαίνει στην πόλη του Λιβάνου. Γύρω του αρχίζουν να τρέχουν αλλόφρονες γυναίκες… Ο Αρι επισκέπτεται παλιούς φίλους και συμπολεμιστές. Ζητά να τον διαφωτίσουν σχετικά με τα όσα έγιναν στην εισβολή. Ποιος ο ρόλος του στη σφαγή των αμάχων στους παλαιστινιακούς προσφυγικούς καταυλισμούς της Σάμπρα και της Σατίλα; Οταν η πολιτοφυλακή των Χριστιανών Φαλαγγιτών, οπαδών του δολοφονημένου προέδρου του Λιβάνου, Μπασίρ Τζεμαγιέλ, πήρε εκδίκηση στο πλαίσιο του λιβανικού εμφυλίου, υπό το βλέμμα των ισραηλινών στρατευμάτων.

«Η μνήμη είναι δυναμική. Ζωντανή. Αν κάποιες λεπτομέρειες λείπουν, η μνήμη γεμίζει τα κενά με πράγματα που δεν συνέβησαν ποτέ». Ακολουθώντας αυτή την παραδοχή, ειπωμένη από έναν φίλο του ψυχίατρο, ο Αρι ανασυνθέτει ό,τι έχει απωθήσει από το μνημονικό του.

Πρωταγωνιστής στην ταινία του ψυχαναλύεται μέσα από ένα μωσαϊκό κινουμένων σχεδίων -πότε πότε ποιητικό και διαβολεμένα όμορφο- που μπορεί, εν μέρει, να απαλύνει την αγριότητα του πολέμου, αλλά συντελεί γλαφυρά στην κινηματογραφική αναπαράσταση της κατακερματισμένης μνήμης, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στην πραγματικότητα και το υποσυνείδητο.

Τι πιο παραστατικό για τον θεατή να ανασυνθέσει κατά προσέγγιση όσα θυμάσαι μέσα από ένα ζωντανό κινούμενο σχέδιο, τι πιο ειλικρινές από το να εκθέσεις την προσωπική σου ευθύνη σε έναν πόλεμο μέσα από τη δημόσια έκθεση των φόβων, των τύψεων και των συνειδητών σου παραβλέψεων;

Το σχεδόν αυτοβιογραφικό «Βαλς με τον Μπασίρ» του Αρι Φόλμαν ξεφεύγει από τη συνηθισμένη φόρμα του ντοκιμαντέρ. Σχεδιάζοντας το σκηνικό και τις φιγούρες με τρεις διαφορετικούς τρόπους (μείγμα κλασικού κινουμένου σχεδίου με κινούμενο σχέδιο flash, όπως και τρισδιάστατο), ο σκηνοθέτης και οι συνεργάτες του μετέτρεψαν όσα είχαν καταγράψει σε ψηφιακό βίντεο (ο Φόλμαν ηχογράφησε τις συνεντεύξεις εννέα ανθρώπων, επτά από τους οποίους συμφώνησαν να εμφανιστούν στην κάμερα ενώ για το ντουμπλάζ της φωνής δύο εξ αυτών χρησιμοποιήθηκαν ηθοποιοί) σε ταινία με όραμα.

Σε ένα πρωτοποριακό στην τεχνοτροπία, το ύφος και την αφηγηματική του φόρμα οδοιπορικό στο παρελθόν, που μπλέκει το αληθινό με το σουρεαλιστικό για να αποκαλύψει το αντιπολεμικό του μήνυμα: κανένας πόλεμος δεν συντελείται χωρίς συλλογικό και προσωπικό κόστος, κανένας πόλεμος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για τη δολοφονία αθώων πολιτών. Στο τέλος, όλες οι μαρτυρίες των συνεντευξιαζόμενων αποδεικνύονται «ένα άσχημο όνειρο» σε σύγκριση με το σοκ που προκαλεί το αρχειακό, δημοσιογραφικό υλικό από τον τόπο του εγκλήματος, καθώς ξεσκεπάζει τη φρίκη στις πραγματικές της διαστάσεις.

Της Άντας Δαλιάκα- Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Έθνος»

Cartoonists blog is proudly powered by WordPress
Entries (RSS) and Comments (RSS).